جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
799
تحفة الملوك ( فارسى )
او را كه عبارت است از خوراك و پوشاك و مسكن او به نحوى و به قدرى كه عادت امثال و اقران اهل بلد او و موجب كفايت و سد حاجت او است به او بدهد و نان خورش و گوشت و مطبوخ و ميوه و ثياب تجمل و زينت و فرش و رختخواب و اسباب معيشت زمستانى و تابستانى و آلت زينت و تنظيف ، از قبيل شانه و صابون و سورمه و حنا و امثال اينها كه از حوايج زنان است ، به قدر امكان و به نحوى كه معروف و عادت اقران و امثال اهل بلد او است ايضا از براى او مهيا سازد و اگر از اهل غلام و كنيز و خادم بوده است ايضا آنها را از براى او حاضر سازد و در اين امور مادام كه منجر به افساد و اسراف نگردد فى الجمله توسعه دادن و تنگ نگرفتن مستحسن و مطلوب است ، خصوصا در ايام متعارفه ، مثل ايام عيد و امثال آنكه توسعه و زيادتى در اكل و شرب و ميوه و رخت و هبه و عطيه نمودن به زنان ، مستحسن و معروف و معتاد است و زنان ضعيف و اسير مردانند و تعطف و مرحمت نمودن و دلجويى نمودن بر اسير از مكارم اخلاق و آثار عقل و ايمان است . و از اينجا است كه جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله فرموده است كه « خيركم خيركم لنساءكم و انا خيركم لنسائى » « 1 » ، يعنى بهتر از شماها كسى است كه بهتر از شما باشد در سلوك نمودن و تعطف فرمودن مر زنان خودشان و من بهتر از شماها مىباشم از براى زنان خودم . و از آن جمله ، آن است كه حسنخلق و شوخى و گشودگىروى و خودسازى و زينتنمايى و خوشزبانى با او را ، عادت خود قرار دهد و بر آن مداومت نمايد ؛ چونكه زن مجبول بر ضعف نفس و ركاكت عقل و تبعيت هوا است و ملايمت و مدارات و انبساط با او و تنزل نمودن به درجه عقل او و خود را ساختن و زينتدادن از براى خاطر او بر وجهى كه موجب
--> ( 1 ) . اين روايت با عبارتهاى مختلف هم در منابع شيعه و هم در منابع اهل سنت آمده است . اما شيعه : من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 362 ، رقم 1721 ؛ اينطور آمده : « خيركم ، خيركم لأهله و أنا خيركم لأهلى » و در ج 3 ، ص 281 ، رقم 1339 ؛ اينطور آمده : « خيركم ، خيركم لنسائه و أنا خيركم لنسائى » ؛ طوسى ، امالى ، ص 392 ، رقم 864 و قرب الاسناد ، ص 92 ، رقم 306 ، با اندكى اختلاف . و اما منابع اهل سنّت : كنز العمال ، ج 16 ، ص 371 ، رقم 44941 و 44943 ؛ اينطور آمده : « خيركم ، خيركم لأهله و أنا خيركم لأهلى » ؛ مجمع الزوائد ، ج 4 ، ص 303 و غزالى ، احياء علوم ، ج 2 ، ص 44 ؛ اينطور آمده : « خيركم ، خيركم لنسائه و أنا خيركم لنسائى » .